70 Persén
Pisang Sané
Kabuatang ring
Bali
Kanggé
Upakara
SIOSAN
ring punyan
kelapa utawi
nyuh,
tetanduran sané
gumanti
mabuat pisan ring
Bali
wantah biu
utawi pisang.
Duaning,
sakancan
upakara utawi
bebantenané ring
Bali pastika
pacang muatang
pisang.
Nénten
ja
buahnyané kémanten,
taler daun
sané kantun
nguda, kraras
(daun sané
sampun tuh),
ngantos
pusuhnyané.
Nyoman
Tirta,
sinalih tunggil
krama saking
Klungkung
maosang pisang
punika
gumanti wantah
srana utama
ri
kala
ngaryanin banten.
Sakancan
bebantenané
pastika pacang
nganggén
pisang pinaka
srana.
Napiké
abulih,
napiké aijeng.
“Ri
kala
matetumbasan srana
banten,
pisang patut
katumbas
kapertama.
Duaning
nika sané
gumanti paling
utama,” baos
Nyoman Tirtha.
Guru Besar
Pertanian, Fakultas
Pertanian,
Univérsitas Udayana (Unud),
Prof. Dr. Ir. Dewa
Ngurah
Suprapta, M.Sc.,
maosang
pisang sané
kabuatang
nyabran warsa ring Bali
sawatara 30.000
ngantos 40.000 ton.
Soang-soang
kramané ring
Bali katarka
muatang pisang
sawatara 34 kg
nyabran warsa.
“70
persén saking
akéh pisang
sané
kabuatang punika
wantah kanggé
ring upakara
utawi madué
fungsi
sosial-religius.
Wantah
30 persén
kémanten pisang
sané
kabuatang gumanti
pacang kajeng,”
baos Déwa
Suprapta.
Produksi
pisang ring Bali
sujatinné
sampun sedeng
yaning
imbayang ring akéh
pisang sané
kabuatang.
Manut Déwa
Suprapta,
produksi pisang ring Bali
sawatara 130.000
ngantos 150.000 ton
awarsa.
Sakéwanten,
keperluan
pisang ring
Bali ngamasa
utawi musiman.
Nika mawinan,
ri
kala Galungan
utawi
rerainan jagat
sané siosan,
Bali kantun
kirangan pisang.
Pamuputné
patut
ngrauhang pisang
saking Jawi.
“Ri
kala Galungan
pastika i
raga nénten
prasida pacang
ngraga
nagingin akéh
pisang sané
kabuatang ring
Bali,” baos
Déwa Suprapta.
Sakéwanten,
makéh para
janané sané
gumanti
ngulati pisang
sané majanten
wantah saking
Bali.
Napi
malih
Bali
taler madué
makudang-kudang
pisang sané
gumanti metu
saking tanah
Bali.
Déwa
Suprapta
maosang wau
manggihin
sawatara 60 soroh
pisang Bali.
Ring Indonésia
katarka
wénten lintangan ring 300
sorohan
pisang.
Pisang
Bali, manut
Déwa Suprapta,
gumanti
pinaka pisang
unggul utawi
utama.
Duaning, pisang
Bali
punika madué
rasa sané
jaen
pisan. Dumun,
pisang Bali
punika kanggé
pinaka
ajengan anaké alit
sané kantun
barak.
“Ngantos
mangkin
kantun makéh
wénten para
janané ring
Bali,
utamané ring
désa-désa sané
ngicén pisang
pinaka
ajengan majeng ring
anak
alitnyané sané
kantun barak,”
baos Déwa
Suprapta.
Nanging,
manut Déwa
Suprapta
utsaha nandur
pisang ring Bali
durung dados
utsaha agribisnis
sané gumanti
katelebin
pisan. Pisang
kantun kanggé
tetanduran
sakéwala wénten
kémanten. Para
petaniné ring Bali
durung
jangkep uning ring
saurah-arih
utsaha agribisnis
pisang.
Yadiastun
utsaha
agribisnis pisang
yaning
katelebin gumanti
prasida becik
panglimbaknyané.
“Makéh
sané tan
rungu ring punyan
pisangnyané
sané wénten ring
tegal.
Punyan
pisangé
punika nénten
kapiara.
Nika
mawinan raris
metu wénten
mrana makadi
layu pisang.
Niki gumanti
wantah
alangan utawi
kapiambeng ri
kala pacang
nglimbakang
tetanduran pisang ring
Bali,”
baos Déwa
Suprapta.
Nika
mawinan Déwa
Suprapta
mapangapti mangda
para petaniné
ngamargiang
téknik budidaya
pisang sané
séhat.
Téknik
budidaya
punika minakadi
sanitasi,
penjarangan panak
pisang,
ngabasin, ngrabuk,
ngicén toya
miwah sané
siosan. (aya)